Op maandag 21 januari bracht de firma van der Spek 20 kuub houtsnippers naar de wijktuin. Met een grote groep vrijwilligers is begonnen met het opnieuw aanleggen van de snipperpaden.
Nieuws
Moestuincursus(klik hier)
Zelf je eigen groenten en fruit telen is leuk, gezond en lekker. Je bent lekker buiten met je handen in de aarde en denkt even nergens anders aan.
De cursus bestaat uit 7 lessen verdeeld over 8 maanden. We starten op 7 maart met het maken van een teeltplan en hebben het over de basisprincipes van ecologisch tuinieren. Verder komen aan de orde; Hoe krijg je een gezonde bodem? Welke soorten zaden kies je? Hoe voorkom je ziekten en plagen? Je leert een composthoop op te zetten, mulchen en het gebruik van groenbemesters. We sluiten de reeks lessen af met het snoeien van klein fruit.
De lessen worden gegeven in Wijktuin de Alphense Wetering in Alphen aan den Rijn. Een inspirerende plek, waar je ook kennis maakt met niet alledaagse groenten en fruit.
Voor meer informatie zie: https://dedansendeboom.nl/moestuinieren/
Wijktuin viert 10 jarig jubileum (klik hier)
Op zaterdag 22 juni vierden betrokkenen en buren het 10-jarig jubileum van wijktuin De Alphense Wetering. Voorjaar 2014 ging de eerste schep de grond in. Beheerder van het eerste uur Helco Mulder had voor het officiële gedeelte wethouder Gert-Jan Schotanus uitgenodigd. Beiden vonden de Belgische term ‘Samentuin’ het beste van toepassing op het initiatief.
In zijn openingswoord vertelde Helco Mulder over de weg die hij heeft afgelegd om zijn plan voor stadslandbouw te realiseren. Mulder: “Via de gemeente werd ik aan omwonenden gekoppeld. Die richtten stichting De Groene Vinger op en regelden zaken als sponsoring en een website. Ik mocht me met de tuin bezighouden.” Zo transformeerde een stuk weiland tot een levendige wijktuin.
Sociale functie
Mulder, naast beheerder van de wijktuin voorzitter van Stichting De Groene Vinger, bedankte een groot aantal betrokkenen, waaronder de gemeente die veel faciliteerde; van grondbewerking tot het schenken van fruitbomen- en struiken. Met de komst van een heliotroopkas, zithoek, appelhagen en een waterleiding, had de tuin steeds meer te bieden. Inmiddels zijn er 14 vrijwilligers en 25 oogstaandeelhouders en is de sociale functie één van de belangrijkste pijlers van de wijktuin.
Mooie plek
Mulder kondigde Carla Glorie aan, de andere drijvende kracht achter de wijktuin. Samen hebben ze heel wat uren aan de keukentafel doorgebracht om de tuin vorm te geven. Als moestuindocent geeft ze invulling aan de andere belangrijke functie van de tuin: educatie. Jaarlijks krijgen veel basisschoolleerlingen tuinlessen en zijn er wildplukwandelingen en moestuincursussen voor volwassenen. Via Avifauna krijgen leerlingen de les ‘Stampot in de winter’. Kinderen vinden het vooral leuk om van alles te proeven. Glorie: “De wijktuin is een mooie plek om te zijn, te werken en kennis over te dragen.”
Eigen kracht
De derde en laatste spreker, wethouder Gert-Jan Schotanus, is een bekende van de wijktuin. Hij herinnerde zich nog een incident waarbij een iets te enthousiaste aannemer de vergeten groente onder had gespit. De schade was groot en Schotanus maakte zich toen sterk om een oplossing te zoeken. Het houten hek, dat leerlingen van het Groene Hart hebben gemaakt, is aan hem te danken. Schotanus: “Het mooie van dit initiatief is dat het op eigen kracht is ontwikkeld. Het is een ‘Samentuin’ die mensen verbindt. Het concept met oogstaandeelhouders werkt goed en de tuin heeft z’n nut en noodzaak bewezen.” Namens de gemeente overhandigde hij zomerframbozen en een cheque van € 250,-. Daarna was de onthulling van een windspinner in de vorm van een zonnebloem, gemaakt van gerecycled materiaal, de aftrap naar de open wijktuin.
Goede tip en op safari
Tijdens de open wijktuin vertelden vrijwilligers verspreid over de wijktuin over biodiversiteit, voedsel verbouwen, kruisbestuiving bij pompoen en zomersnoei bij fruitbomen. Zomersnoei bleek nodig om de vruchtvorming voor het volgende jaar te stimuleren. Verder konden bezoekers zien dat knoflook naast kool groeide, omdat de geur het koolwitje uit de kolen houdt. Ook konden ze aan de weet komen dat in een bijenhotel verschillende gaatjesgroottes nodig zijn om meerdere soorten sluipwespen en wilde bijen te lokken. Een goede tip was erop te letten dat de randen van de gaatjes glad zijn, anders beschadigen de insectenvleugeltjes.
Kinderen konden natuurparfum maken, op safari door bodemdiertjes te zoeken en een fruitsnoeprondje maken. De kleinsten konden naast de kas naar een sprookje luisteren.
Helco Mulder gaat samen met alle vrijwilligers door op de ingeslagen weg. Hij wist al een goede bestemming voor de cheque van de gemeente: een biodiverse haag, een wens die al langer op het verlanglijstje staat.
Jaarverslag 2023
Ons jaarverslag staat onderaan deze pagina. Of zie ‘Over ons’/’stichting De Groene Vinger’.
Herfst in de wijktuin
Onder de sierappelstruiken langs het hoofdpad groeit veel onkruid. Zelfs als het onkruid is weggehaald groeit het snel weer terug. Om dit te voorkomen hebben we onder deze struiken bodembedekkers geplant.
De herfst is een goed jaargetijde voor nieuwe aanplant. De grond is namelijk nog warm, waardoor de wortels makkelijker aanslaan.In de tuin hebben we daarom de volgende bodembedekkers geplant. Geranium macrorrhizum Ingwersen’s Variety, Liriope muscari Big Blue, Geranium macrorrhizum Spessart en Lamium masculatum Beacon Silver. Deze planten zorgen voor een fraaie bloemrijke rand onder de sierappelstruiken. Bovendien trekken bloemen bestuivers aan die weer belangrijk zijn voor de gewassen in de moestuin. Iets om volgend tuinseizoen naar uit te kijken!
Pompoenfeest

Op zaterdag 21 oktober 2023 kwamen veel vrijwilligers en oogstaandeelhouders tijdens het pompoenfestival een pompoen op de wijktuin oogsten. Vrijwilliger Hans Verwegen vertelde onder meer over kruisbestuiving bij pompoenen. Hij zette zijn verhaal kracht bij met verschillende soorten pompoenen uit de wijktuin. Het festijn werd afgesloten met pompoensoep, broodjes, perilla/shisopesto, kruidenboter en andere lekkernijen van de vrijwilligers.
“Er is een grote variatie van pompoenen op de tuin. Dat is bijzonder, want we hebben maar drie pompoenrassen geplant: een kogelvormige witte Spaghetti, een eikelvormige oranje en een plattere met groene schil.”, aldus Hans. “Het is een echte herfstoogst met een mix van kleuren en vormen. Blijkbaar is er kruibestuiving opgetreden, met als vader de groene, en als moeder de oranje pompoen!” Hij zag zelfs producten die het gevolg zijn van een kruising tussen een pompoen en een courgette, die onder hetzelfde geslacht vallen (Cucurbita, Latijns voor pompoen-achtige). “Dat levert verrassende vruchten op”.
Meer informatie over een aantal soorten
1 Cucurbita Moschata (ezelsbrug: muskaatachtig)
Subtropisch, denk maar aan de grote muskaatpompoen uit Zuid-Europa of in Surinaamse winkels. Ook de flespompoen hoort hierbij. Moeilijk in Nederland te telen, maar het gaat wel steeds beter. Is nog niet in onze wijktuin geprobeerd. Komt, indien warm geteeld, vaak het beste uit smaakproeven. Wel schillen!
2 Cucurbita Pepo (ezelsbrug: de Halloween pipo pompoen valt hieronder)
Hier vallen de Halloween pumpkin en de spaghettipompoen onder, maar ook courgette. Courgette wordt jong, onrijp geoogst en zou je een zomerpompoen kunnen noemen. In Amerika worden bijna alle Cucurbita onderverdeeld in summer squash en winter squash. Grappig is dat de Amerikanen alleen het Halloween type Pumpkin noemen en de rest altijd squash. Twee spaghettipompoenen in de wijktuin zijn niet wit, maar groen gestreept; mogelijk hebben ze een courgette als papa?
3 Cucurbita Maxima – (de reuzenpompoen valt hieronder)
Dit zijn pompoenen die goed in een koeler klimaat geteeld kunnen worden. Ze maken vrij grote bladeren en de vruchten groeien vaak aan ranken. Ze hebben een goede smaak en zijn lang te bewaren. Zaad werden al eind 1800 commercieel over de wereld verhandeld en daarna met name in Japan verbeterd door selectie op kleine vruchten en kruising/veredeling op smaak. Pas 60-70 jaar geleden kwamen deze groene en oranje Japanse rassen naar Europa en wel met de founders van de macrobiotiek. De biodynamische landbouw (merk Demeter), pikte de teelt eind jaren 60 al op. De Europese bio-wereld koos vooral de kleine oranje en noemde die in Duitsland Hokkaido Bio pompoen. In Frankrijk potimarron, een samenvoeging van potiron en marron- de tamme kastanje. Ook vanwege de smaak. In Nederland koos pionier AH vanaf eind jaren 90 voor de simpele benaming biologische pompoen, en dat is zo gebleven. Veruit het grootste deel van de pompoenen in ons land wordt biologisch geteeld. Ter vergelijking: van de andere groenten is dat 5% . In Japan zelf wordt vooral de groene pompoen (kabocha) verkocht. In Europa is die alleen in Italië populair. Dit jaar is groen bij ons voor het eerst geteeld naast de koepelkas. Kabocha is wat sterker van smaak (kastanje) en vaster.
Tips schil en snijden
Google op “kabocha”, dat levert veel recepten op. Simpel bakken in olie, beetje vocht erbij en even laten sudderen. Ook van de groene kun je de schil eten, wratten en gele (lig)plekken wellicht wegsnijden.
Pas zowel bij oranje als groen bij doorsnijden goed op, vanwege de harde schil. Makkelijker snijden? Even – 2 minuten – zacht laten worden in de magnetron en dan pas het mes erin.
Bewaren
Bij een droge steel en bewaring op schuurtemperatuur kun je pompoen enkele maanden bewaren. De oranje tot Kerst en de groene soms zelfs tot Pasen. De vrucht blijft ademen en zet daarbij zetmeel om in suikers; ofwel ze worden nog zoeter!
De zaden kun je thuis drogen en volgend jaar gebruiken. De kastanjevormige oranje en in iets mindere mate de groene zijn hiervoor het meest geschikt.